Vooral in RPM land zijn in de loop der tijd allerlei beheerssystemen voor software ontwikkeld. Elke grote RPM distributie heeft zijn eigen systeem, waar de diverse niet-RPM systemen, met name Debian en Slackware, dan nog eens bijkomen. Een verse Linux gebruiker zal in eerste instantie waarschijnlijk niet zoveel van deze verscheidenheid merken. Elk systeem heeft een grafische gebruikersinterface, en als de gebruiker zich maar aan de eigen repositories van de distributie houdt is het beheren van de software op zijn systeem niet moeilijk. Anders wordt het wanneer hij met andere distributies kennis wil maken. Dat betekent dat vaak een andere gebruikersinterface moet worden aangeleerd. En een poging software die voor een bepaalde distributie is bedoeld in een andere distributie te installeren loopt in veel gevallen op niets uit. In de eerste plaats natuurlijk door afwijkende pakketformaten, maar zelfs als het pakketformaat hetzelfde is wil het ook nog al eens niet lukken, met name bij de RPM distributies. Allerlei subtiele verschillen tussen de distributies zijn hier debet aan, nog even afgezien van incompatibele versies van benodigde software. Ook de Linux Standard Base (LSB) heeft dit probleem niet kunnen oplossen.

Deze mooie maar toch wel lastige verscheidenheid is een stimulans geweest om universelere systemen te ontwikkelen. Deze zijn te onderscheiden in interfaces voor bestaande systemen als RPM, Debian en Slackware, en nieuwe, op zich zelf staande systemen.

 

Universele interfaces voor bestaande systemen

Voor de bestaande pakketbeheerssystemen zijn verschillende universele interfaces ontwikkeld. Deze kunnen er voor zorgen dat een gebruiker in elke distributie met dezelfde interface wordt geconfronteerd. Wel heeft hij dan nog steeds te maken met verschillende pakketformaten, en met incompatibele pakketten van een zelfde formaat.

• KDE heeft al lang de beschikking over Kpackage dat voor verschillende pakketbeheerssystemen, waaronder RPM, Debian (dpkg en APT) en Slackware, een zelfde interface biedt. Het lost echter niet zelf afhankelijkheden op. Dat kan het alleen via het onderliggende systeem, zodat dit alleen mogelijk is op Debian systemen. Apt4rpm kent het helaas niet. De van Debian afgeleide distributie Mepis gebruikt Kpackage als standaard pakketbeheerder onder KDE.

• Enkele gebruikersinterfaces voor APT hebben tot op zekere hoogte een universeel karakter omdat ze niet alleen voor APT maar ook voor Apt4rpm beschikbaar zijn. De belangrijkste daarvan is Synaptic dat door heel wat distributies, met name de op APT gebaseerde, als standaard pakketbeheerder wordt gebruikt. De KDE zusje van Synaptic, Kynaptic, heeft helaas een wat beperkter functionaliteit. Kubuntu gebruikte Kynaptic t/m versie 5.04 (Hoary) als standaard, maar is inmiddels overgegaan op zijn eigen pakketbeheerder. Tot slot is er voor het console Aptitude met een tekstgeorienteerde interface (TUI).

• Smart package manager (Smartpm of kortweg Smart) is een nieuw veelbelovend pakketbeheerssysteem, dat net als de al bestaande systemen met software repositories werkt. Het heeft echter geen eigen repositories maar ondersteunt repositories van de bestaande systemen: voor RPM YaST2, yum, urpmi en apt4rpm, voor Debian APT, en voor Slackware pkgtool. Daarbij gebruikt het deze systemen zelf niet, maar past zijn eigen verbeterde algorithmes toe. Smartpm is dan ook de beoogde opvolger van al deze systemen. Of het echt zover komt staat nog te bezien, maar het lijkt wel geleidelijk aan Apt4rpm te verdringen. Ondanks het feit dat het programma nog volop in ontwikkeling is, is de actuele versie (circa 0.40) al prima bruikbaar. Er is al één distributie, FoXLinux, die voor Smart als standaard pakketbeheersysteem heeft gekozen. Fedora raadt gebruikers aan van Apt4rpm over te gaan op Yum of Smart, en diverse andere distributies, waaronder SUSE en Mandriva, leveren het al mee of gaan dat doen in de eerstvolgende release. Daarbij wordt het mogelijk geïntegreerd met hun eigen pakketbeheerssystemen.

  Smart heeft een GUI maar kan ook van de opdrachtregel worden gebruikt. Een pakket wordt geïnstalleerd met de opdracht:

  smart install athena-devel

  Als zoals in dit geval een naam zonder versienummer wordt gegeven wordt de nieuwste versie geïnstalleerd, en met versienummer wordt die versie geïnstalleerd. Hetzelfde gaat op voor uitgiftenummers. Ook een lokaal aanwezig pakket kan met smart eenvoudig worden geïnstalleerd door het pad er naar toe en de volledige naam op te geven, bijvoorbeeld:

  smart install ./athena-devel-2.4.3-87mdk.i586.rpm

  Het install commando wordt ook gebruikt om een al geïnstalleerd met een nieuwere versie bij te werken. Verwijderen van een pakket gaat met

  smart remove athena-devel

  Ook in dit geval kunnen versie- en uitgiftenummers worden gebruikt om het te verwijderen pakket indien nodig nader te specificeren.

  Op de website van Smartpm vindt u een FAQ. Meer informatie over Smart in SUSE vindt u in de artikelen "Smart" of, met screenshots, "Smart Package Manager" op enkele SUSE wiki sites. Meer over Smart in Mandriva leert u met de Mandriva Smartpm Howto.

 

Universele op zich zelf staande systemen

Ook al is het beheer van de software op een Linux systeem in de loop van de tijd een stuk gemakkelijker geworden dank zij pakketbeheersystemen als APT, YaST, urpmi, yum, en last but not least Smart, toch wordt het door veel beginnende Linux gebruikers niet als net zo gemakkelijk ervaren als het is in Windows of MacOS. Zomaar een stukje Linux software installeren is er meestal niet bij. Alle pakketbeheersystemen halen hun software uit speciaal voor die systemen gemaakte software repositories. Een los pakket installeren lukt alleen maar als alle er voor benodige software al op het systeem staat of in één van de repositories is te vinden, en bij de distributie in kwestie past. Daarentegen is installeren in Windows simpel een kwestie van op het pakket dubbelklikken en de aanwijzingen opvolgen, waar u zo'n pakket ook vandaan haalt. Om aan deze bezwaren tegemoet te komen zijn voor Linux enkele nieuwe systemen voor het installeren van software ontwikkeld. De twee meest in opkomst zijnde systemen zijn Autopackage en Klik.

• Autopackage is een veelbelovend universeel systeem voor verspreiding en installatie van Linux software.. Een AutoPackage-pakket, kortweg een autopackage, heeft een naam met extensie .package. U kunt het op elke distributie probleemloos installeren: u downloadt het pakket naar uw PC, klikt op het icoontje en alles gaat verder vanzelf! U kunt AutoPackage best vergelijken met het installeren van software onder Windows. Afhankelijkheidsproblemen (dependencies) worden automatisch opgelost door lokale bestanden of bestanden van servers op afstand. Er zijn meerdere frontends beschikbaar (commandline, GTK+/Gnome en Qt/KDE), en er is ondersteuning voor meerdere talen, enz... Een probleem is dat Autopackage nog niet is geïntegreerd met de eigen pakketbeheerder van de distributie (met name rpm en dpkg (Debian)), maar dat zal in een volgende release worden opgelost.

  Verscheidene softwareprojecten, waaronder de browser Firefox en het beeldbewerkingsprogramma The Gimp, leveen inmiddels autopackages, en hun aantal neemt snel toe. Autopackage wordt ook al als standaard in een distributie toegepast: de samenstellers van het van OpenSUSE afgeleide SLICK, ofwel SUPER LIte: Core + Kde, hebben het installeren van nieuwe software zo gemakkelijk willen maken door te kiezen voor Autopackage en Klik. YaST krijgt ondersteuning voor Autopackage.

  Een autopackage installeren vanaf de opdrachtregel is simpel. Omdat een autopackage in een installatiescript is ingebed kan het pakket vanaf de opdrachtregel worden geïnstalleerd door het script uit te voeren, bijvoorbeeld:

  bash ./athena-devel-2.4.3-87.x86.package

  Verwijdering gaat met het programma package. Het even hiervoor geïnstalleerde pakket wordt weer verwijderd met de opdracht:

  package remove athena-devel

  Let wel dat hier alleen de basisnaam wordt gegeven, zonder extensie, architectuur, en uitgifte- en versienummer. Meer informatie over het gebruik van Autopackage leest u op de website in How to use it

• Ook Klik is nieuw systeem voor het gemakkelijk installeren van software in Linux. Het is geïnspireerd door MacOS. Als u op de Klik server een bepaald programma aanklikt zal een soort recept worden samengesteld voor de aanmaak van een klik pakket voor uw distributie. Zo gauw u akkoord gaat met het uitvoeren van dat recept worden de benodigde pakketten gedownload en wordt daaruit het Klik pakket samengesteld. Dit pakket bevat dus het gewenste programma met inbegrip van alle bibliotheken enzovoort die nodig zijn om het op uw systeem te kunnen draaien. Het is gecomprimeerd en heeft de bestandextensie .cmg. Op de Klik server wordt al een groot aantal softwarepakketten ter aanmaak en download aangeboden. Klik is in principe geschikt voor elke distributie, maar ondersteuning voor met name de op RPM gebaseerde distributies is nog niet volledig. U zult nog wel eens op pakketten stuiten die op uw distributie niet werken.

  Klik wordt al als standaard in enkele distributies toegepast. Zo hebben de samenstellers van het van OpenSUSE afgeleide SUPER, ofwel SUSE PERformance enhanced, het installeren van nieuwe software zo gemakkelijk willen maken door ondersteuning te bieden voor Klik. Ook in Kanotix is Klik standaard ingebouwd.

  Bij download van de Klik server wordt een Klik pakket met een icoontje op uw KDE of Gnome desktop neergezet, en wordt het in het startmenu opgenomen. U kunt een Klik pakket echter neerzetten waar u wilt; een echte installatie is niet nodig. Met behulp van de Klik client is het zo te gebruiken. Wilt u er weer van af dan verwijdert u het Klik pakket en klaar is kees. Klik is erg handig voor het even proberen van software zonder dat installatie nodig is!

  Meer informatie over Klik vindt u in de wiki pagina's van Klik's website.